Vier op de tien Nederlanders eten elke dag iets wat ze niet van plan waren

Wat onderzoek zegt over ongepland snacken. En waarom De Frikandellenindex per moment rekent.

Je was niet van plan om iets te eten. Toch stond er een schaaltje. Of een trommel. Of een automaat.

En voor je het weet, heb je iets gepakt.

Ongepland snacken

Uit onderzoek van Multiscope onder 685 Nederlanders bleek in 2017 dat vier op de tien dagelijks minstens één tussendoortje eten dat ze niet van plan waren.

Maar liefst 92% gaf aan iedere dag iets tussen de maaltijden door te eten. De belangrijkste redenen waren zin in iets lekkers (50%), honger (20%) en gewoonte (12%).

Het onderzoek is inmiddels wat ouder. Het vertelt ons dus niet precies hoe Nederlanders in 2026 snacken. Maar het laat wel zien hoe gemakkelijk een tussendoortje onderdeel wordt van je dag, ook als je dat niet vooraf had bedacht.

Wat we pakken

Koekjes waren het populairste tussendoortje: de helft van de Nederlanders noemde ze. Daarna kwamen fruit (48%) en chips of zoutjes (38%).

Dat fruit zo hoog staat, is goed nieuws. Maar het is ook opvallend hoe gemakkelijk we verschillende tussendoortjes op één hoop gooien. Een appel, een handje chips en drie koekjes zijn allemaal tussendoortjes. Toch zijn ze qua voedingswaarde en calorieën behoorlijk verschillend.

En laten we eerlijk zijn: we onthouden de appel vaak beter dan de drie koekjes erna.

Het moment bepaalt veel

Recenter onderzoek van Wageningen University & Research (2026) laat zien dat snacken lang niet altijd ongezond is. Voor het promotieonderzoek van Mariëlle de Vaal werden 264 Nederlandse millennials een jaar lang gevolgd met een app. Ze registreerden gemiddeld vier tot vijf snackmomenten per dag.

Opvallend: 64% van de geregistreerde snackmomenten bestond uit producten die binnen de Schijf van Vijf vallen. Denk aan fruit, brood, yoghurt of zwarte koffie.

Maar misschien nog interessanter is de rol van de situatie. De onderzoekers beschrijven hoe dezelfde komkommer op kantoor iets anders kan betekenen dan tijdens een gezellige avond met vrienden. We snacken niet alleen omdat we honger hebben. Ook gemak, gewoonte, ontspanning en gezelligheid spelen een rol.

Het gaat dus niet alleen om wat je eet, maar ook om wanneer en waarom.

Ongepland of ongemerkt?

Onderzoekers kijken naar wat ongepland is: wat je niet van plan was. Wij kijken naar iets anders: wat ongemerkt optelt. Dat kan ook op een moment dat je wél had gepland. Je wist dat er een borrel was. Alleen telde niemand de handjes.

Daarom rekenen wij per moment

Dat is precies waarom De Frikandellenindex niet je hele dag onder de loep neemt, maar één eetmoment tegelijk. De vrijdagborrel. Een verjaardag. De koffie bij je schoonmoeder. Een avond op de bank.

Want daar gebeurt het. Niemand bestelt drie frikandellen bij de borrel. Een schaaltje borrelnoten wel.

De Frikandellenindex rekent de calorieën van zo'n moment om naar frikandellen. Niet als voedingsadvies, maar als een herkenbare manier om hoeveelheden te vergelijken. De index meet hoeveel, niet hoe gezond.

Wat kun je ermee?

Niets, als je dat niet wilt. Je hoeft niet ieder koekje te tellen. En een tussendoortje is niet automatisch iets om je druk over te maken.

Maar het is best interessant om te ontdekken welk moment bij jou het zwaarst meetelt. Misschien is dat de vrijdagmiddagborrel. Misschien de verjaardag waarop je eigenlijk alleen voor koffie kwam. Of dat ene handje chips dat toch niet helemaal bij één handje bleef.

Bronnen: Multiscope, "Vier op tien pakken elke dag impulsief tussendoortje", onderzoek onder 685 Nederlanders (27 juli 2017). Wageningen University & Research, "Snacken blijkt lang niet altijd ongezond" (3 september 2026). M. de Vaal, More Than a Snack, proefschrift Wageningen University (2026).