Zo rekenen we

Een grap is pas goed als de cijfers kloppen. Daarom rekenen we met de officiële Nederlandse bronnen.

De frikandel

1 frikandel = 180 kcal. Dat is een gefrituurde frikandel van 72 gram. Het Voedingscentrum komt uit op 181 kcal, de Nederlandse voedingsmiddelentabel NEVO ook. Alles over de calorieën in een frikandel →

De snacks

Alle waarden komen uit NEVO-online versie 2025/9.0 van het RIVM. NEVO geeft waarden per 100 gram. Voor de porties geldt: wat je koopt, rekenen we zoals het in de winkel ligt. Wat je zelf pakt of inschenkt, met de maten van het RIVM (Portie-online). Een handje chips is bij ons een half uitdeelzakje.

Bij dranken rekenen we 1 ml als 1 gram. Alle waarden zijn indicatief: merken en formaten verschillen.

Hoe de index tot stand komt

Vier op de tien Nederlanders eten elke dag minstens één tussendoortje dat ze niet van plan waren. Koekjes zijn het populairst (50%), daarna fruit (48%) en chips of zoutjes (38%). Dat blijkt uit onderzoek van Multiscope onder 685 Nederlanders.

Wanneer je snackt, maakt veel uit. Onderzoek van Wageningen University (2026) laat zien dat het moment bepaalt hoe je snackt: op kantoor anders dan op de bank. Daarom rekent de calculator per moment, niet per dag.

Wat er in De Frikandellenindex staat, volgt vier spelregels:

• Alleen snackmomenten. Wat je tussendoor pakt: bij de koffie, op de borrel, op de bank. Geen maaltijden. Muesli telt alleen mee als tussendoortje: een bakje Griekse yoghurt met krokante muesli.
• Alleen wat onschuldig voelt. Geen frituur. Dat iets uit de frituur veel is, weet je al.
• Een herkenbare voorbeeldportie. Wat je koopt, zoals het in de winkel ligt. Wat je zelf pakt, met de maten van het RIVM. Eén stroopwafel, niet twee. Vier handjes borrelnoten op een avond, geen hele zak. Getoetst bij een groep testers.
• Echte cijfers. Alles komt uit de NEVO-tabel van het RIVM. Hoogste bovenaan.

Vind je dat een portie niet klopt? Laat het weten. De index wordt beter van mensen die het oneens zijn.

En de mayo dan?

Eén vraag komt altijd: "Een frikandel eet je toch altijd met mayo?" Prima, dan rekenen we met een frikandel speciaal, met mayo, curry en uitjes. Volgens NEVO is dat zo'n 250 kcal.

Vier handjes borrelnoten zijn er dan nog steeds twee. Zelfs met alles erop blijft de borrelnoot dus winnen. De index rekent met de kale frikandel, omdat dat de eerlijkste maat is.

Is krokante muesli dan net zo ongezond als een frikandel?

Nee. En dat zeggen we ook nergens.

De Frikandellenindex meet hoeveel, niet hoe gezond. Neem een ontbijtvoorbeeld (dit staat niet in de index): een kom krokante muesli met melk bevat net zoveel energie als 1,9 frikandel. Maar wat er verder in zit, is iets heel anders.

Je muesli wint dus ruim op zout, verzadigd vet en vezels. Hij is alleen niet lichter. En daar zit de verrassing: wat gezond voelt, telt vaak niet mee in ons hoofd. Je lichaam telt het wel.

Het woord "krokant" doet hier trouwens het meeste werk. Krokante muesli is gebakken met olie en suiker. Gewone muesli zit ongeveer een kwart lager.

Dus nee: neem morgen geen frikandel als ontbijt. Neem gewoon je muesli. Maar weet dat het geen tussendoortje is.

Bron: NEVO-online 2025, RIVM. Frikandel bereid (72 g), krokante muesli met noten (60 g), halfvolle melk (150 ml). Omrekening en porties zijn onze eigen aanvulling.

Wat niet in de index komt

Bitterballen, kapsalon en patat staan niet in de index. Dat iets uit de frituur veel is, weet je al. De index gaat over wat onschuldig voelt.

Staat er op de borrel toch een schaal bitterballen? Dan kun je ze in de calculator gewoon toevoegen, via "Staat jouw snack er niet bij?". Je bonnetje moet tenslotte kloppen.

Gebaseerd op gegevens van NEVO-online versie 2025/9.0, RIVM, Bilthoven. Porties en omrekening zijn een eigen aanvulling van De Frikandellenindex.